قوز بینی همان برجستگی روی پل بینی که ممکن است در یک نگاه به نیم رخ، تمام توجه شما را به خود جلب کند؛ حتی وقتی از روبه رو فرم بینی کاملا طبیعی به نظر می رسد. شاید بارها در آینه خودتان را از کنار نگاه کرده باشید و احساس کنید خط بینی صاف نیست، یا در عکس ها متوجه برجستگی ای شده باشید که باعث شده فرم بینی با تصور شما از یک چهره متناسب فاصله داشته باشد. این نگرانی برای کسی که به فرم بینی خود توجه می کند، کاملا قابل درک است؛ اما هر برجستگی روی پل بینی لزوما یک شکل و یک علت ندارد. در یک بینی قوز دار، برجستگی معمولا در قسمت پشت بینی دیده می شود و می تواند از ساختار استخوانی، غضروفی یا ترکیبی از هر دو ایجاد شده باشد. به همین دلیل، قوز بینی در بعضی افراد تیز و مشخص است و در بعضی دیگر به صورت یک انحنای نرم و تدریجی دیده می شود. گاهی نیز فرم پشت بینی به شکلی است که برجستگی آن با یک قوز واقعی اشتباه گرفته می شود. به همین دلیل، شناخت دقیق فرم و ساختار بینی قبل از تصمیم گیری درباره عمل قوز بینی اهمیت دارد. این موضوع در قوز عمل بینی استخوانی نیز اهمیت ویژه ای پیدا می کند، چون شکل برجستگی و ساختار پشت بینی در هر فرد متفاوت است. در ادامه، دقیق تر بررسی می کنیم قوز بینی چگونه شکل می گیرد، چه انواعی دارد و درباره قوز بینی بعد از عمل چه نکاتی باید بدانید.

قوز بینی ؛ روش اصلاح قوز بینی با جراحی

علت ایجاد قوز بینی

آنچه از بیرون به صورت یک قوز دیده می شود، در همه افراد از یک ساختار یا یک علت ایجاد نشده است؛ مهم است بدانیم برجستگی که در نمای نیم رخ دیده می شود دقیقا از کدام بخش ساختار بینی ناشی شده و چگونه شکل گرفته است.

 

رشد و تکامل استخوان و غضروف بینی

۰۱

در بسیاری از افراد، قوز بینی در نتیجه الگوی رشد و تکامل ساختارهای بینی شکل می گیرد. در طول رشد، این ساختارها باید متناسب با یکدیگر شکل بگیرند؛ اما اگر بخشی از استخوان ها یا غضروف ها برجستگی بیشتری پیدا کند یا رشد آن با سایر قسمت های بینی هماهنگ نباشد، خط پشت بینی می تواند به جای صاف بودن، حالت محدب و برجسته پیدا کند.

قوز ایجاد شده در این روند، لزوما یک برآمدگی کاملا استخوانی نیست. بسته به ساختار بینی، استخوان های بینی، غضروف های قسمت بالایی و بخش پشتی تیغه بینی می توانند به صورت جداگانه یا در کنار یکدیگر در شکل گیری آن نقش داشته باشند. به همین دلیل، در یک بینی قوز دار ممکن است برجستگی واضح و استخوانی باشد، در حالی که در فرد دیگری، مشارکت بیشتر غضروف ها باعث ایجاد یک انحنای پیوسته و ملایم در پشت بینی شود.

 

زمینه ژنتیکی و ارثی

۰۲

ویژگی های ظاهری بینی و بسیاری از ابعاد و فرم های آن تحت تاثیر عوامل ژنتیکی و الگوی رشد صورت قرار دارند. پژوهش های ژنتیکی نیز ارتباط میان برخی تفاوت های ساختاری بینی و عوامل ژنتیکی را نشان داده اند.

با این حال، قوز بینی ارثی به این معنا نیست که قوز دقیقا به همان شکل از یکی از والدین به فرزند منتقل می شود. آنچه به ارث می رسد، مجموعه ای از ویژگی های استخوانی، غضروفی و الگوی رشد صورت است که می تواند در شکل گیری فرم نهایی بینی نقش داشته باشد.

 

ضربه و شکستگی بینی

۰۳

قوز ممکن است پس از دوران رشد و در اثر آسیب نیز ایجاد شود. ضربه یا شکستگی بینی می تواند موقعیت استخوان ها و غضروف ها را تغییر دهد و ترمیم نامنظم آنها، ناهمواری یا برجستگی جدیدی در پشت بینی ایجاد کند. آسیب به تیغه بینی نیز ممکن است همزمان رخ دهد و شکل نیم رخ را نسبت به قبل از حادثه تغییر دهد.

به همین دلیل، قوز بینی بعد از ضربه با قوزی که در روند طبیعی رشد شکل گرفته یکسان نیست. سابقه تصادف، آسیب ورزشی یا شکستگی می تواند سرنخ مهمی برای مشخص کردن منشأ برجستگی باشد.

 

نقش تیغه بینی در شکل گیری قوز

۰۴

تیغه بینی (سپتوم) علاوه بر جدا کردن دو حفره بینی، یکی از عناصر مهم در حمایت و شکل دادن به قسمت میانی و بالایی بینی است. اگر بخش پشتی و بالایی غضروف تیغه بیش از حد رشد کند یا برجستگی آن در ساختار پشت بینی نمایان شود، می تواند در ایجاد قوز نقش داشته باشد. در واقع، برخی قوزهای پشتی بینی حاصل ارتباط و برجستگی همزمان تیغه و سایر اجزای استخوانی و غضروفی هستند.

اصلاح قوز بینی با عمل جراحی

در عمل قوز بینی جراح ابتدا شکل و میزان برجستگی را بررسی می کند و با توجه به ساختار استخوانی و غضروفی بینی، مسیر مناسب برای اصلاح آن را در نظر می گیرد. این اصلاح می تواند با عمل جراحی باز یا عمل جراحی بسته انجام شود؛ تفاوت اصلی این دو روش در نحوه دسترسی بهترین جراح بینی استخوانی در تهران به ساختارهای بینی برای برداشتن و برجستگی روی پل بینی است.

عمل جراحی باز

برداشتن قوز بینی در عمل جراحی باز، علاوه بر برش های داخل بینی، برش کوچکی در ناحیه کلوملا (بافت باریک بین دو سوراخ بینی) ایجاد می شود و پوست از روی اسکلت بینی کنار زده می شود. مهم ترین مزیت این دسترسی، دید مستقیم جراح به ساختارهایی است که در اصلاح قوز نقش دارند. به این ترتیب، میزان برجستگی استخوان و غضروف را می توان دقیق تر ارزیابی و به صورت مرحله ای اصلاح کرد.

برای عمل قوز بینی به روش باز، اصلاح معمولا با کاهش تدریجی برجستگی انجام می شود؛ یعنی به جای برداشتن یکباره بخش زیادی از پشت بینی، قسمت غضروفی و سپس بخش استخوانی متناسب با فرم مورد نظر اصلاح می شوند. در صورت نیاز، اصلاح استخوان های کناری یا بازسازی بخش میانی بینی نیز انجام می شود تا بعد از برداشتن قوز، پشت بینی بیش از حد باریک، نامنظم یا ناپایدار نشود.

عمل جراحی بسته برای برداشتن قوز بینی

در عمل جراحی بسته برای برداشتن قوز بینی، برش ها داخل بینی قرار می گیرند و برش خارجی روی کلوملا ایجاد نمی شود. جراح از مسیرهای داخلی به پشت بینی دسترسی پیدا می کند و در موارد مناسب می تواند برجستگی قوز را بدون کنار زدن پوست بینی اصلاح کند. در این روش نیز هدف فقط پایین آوردن برجستگی نیست؛ پس از اصلاح قوز باید شکل و پشتیبانی ساختار پشت بینی حفظ شود.

برای عمل بینی برای قوز به روش بسته، جراح می تواند بخش غضروفی برجستگی را به صورت کنترل شده کاهش دهد و قسمت استخوانی را با ابزارهایی مانند رَسپ (ابزار صاف و هموار کردن استخوان) یا در صورت نیاز با استئوتومی (برش کنترل شده استخوان) اصلاح کند. اگر کاهش قوز باعث ایجاد فضای باز در سقف استخوانی شود، انجام استئوتومی های مناسب به نزدیک شدن دیواره های استخوانی و شکل گیری دوباره پشت بینی کمک می کند.

 

آیا قوز بینی بعد از عمل برمیگردد؟

بله، قوز بینی بعد از عمل در برخی افراد ممکن است دوباره به صورت یک برجستگی روی پشت بینی دیده شود؛ اما هر برجستگی که بعد از جراحی ظاهر می شود، لزوما به معنی برگشت واقعی قوز نیست. در روزها و ماه های ابتدایی، تورم و روند ترمیم بافت ها می توانند فرم پشت بینی را موقتاً تغییر دهند و باعث شوند ناهمواری یا برجستگی بیشتر از حد واقعی به چشم بیاید.

 

مهم ترین علت های برگشت قوز بینی بعد از جراحی:

 

اصلاح ناکافی و نامتناسب قوز

اگر در زمان اصلاح قوز عمل بینی استخوانی، بخش های برجسته استخوانی و غضروفی به اندازه کافی و متناسب با یکدیگر اصلاح نشوند، ممکن است بخشی از قوز اولیه پس از کاهش تورم همچنان در نمای نیم رخ باقی بماند یا پشت بینی در روند ترمیم دچار ناهمواری شود.

 

حافظه و نیروهای کششی غضروف

غضروف پس از تغییر شکل جراحی می تواند مقداری نیروی بازگشت به سمت فرم قبلی خود ایجاد کند. در برخی تکنیک های عمل قوز بینی، این نیروهای بافتی می توانند در ایجاد دوباره برجستگی یا تغییر فرم پشت بینی نقش داشته باشند. میزان این تغییر به تکنیک جراحی و ساختار اولیه بینی وابسته است.

 

ضربه در دوره ترمیم

وارد شدن ضربه یا فشار قابل توجه به بینی در ماه های ابتدایی پس از عمل قوز بینی، زمانی که استخوان و غضروف هنوز در حال ترمیم و تثبیت هستند، می تواند موقعیت این ساختارها را تغییر دهد و برجستگی در نواحی عمل شده بینی ایجاد کند. در چنین شرایطی، تغییر ظاهر شده ممکن است از نظر ظاهری شبیه قوز بینی بعد از عمل باشد، در حالی که منشأ آن آسیب و جابه جایی ساختارهای بینی در دوره ترمیم است.

 

جوش خوردن نامنظم استخوان

در جراحی هایی که استخوان های بینی جابه جا یا برش داده می شوند، ترمیم باید در موقعیت جدید انجام شود. اگر استخوان ها در وضعیت نامناسب ترمیم شوند یا در دوره ترمیم تحت ضربه قرار بگیرند، ممکن است ناهمواری یا برجستگی در پشت بینی ایجاد شود. این حالت لزوما «برگشت قوز بینی بعد از جراحی» نیست، اما می تواند ظاهری شبیه قوز ایجاد کند.